متروپل، موشک ۶ متری در کوچه دو متری

مردم خوزستان به‌خوبی به یاد می‌آورند در زمان جنگ ایران و عراق، چه شجاعانه موشک‌های ۶ متری صدام را در کوچه‌های دو متری به سخره می‌گرفتند. جانمایی و ساخت برج‌های دو قلوی متروپل مصداقی از بی‌تناسبی است که نتیجه فاجعه‌بارش با موشک زدن دشمن در آبادان قابل تشابه جدی است.

 

اپیزود یک - با اندکی اطلاعات مهندسی و کمی فکر درباره امکان دسترسی به این دو برج در حوادث غیرمترقبه و بلایای طبیعی نمی‌توان جانمایی این ساختمان‌ها را تایید کرد. بزرگترین معضل خانه‌های مسکونی در مناطق حاشیه‌نشین کشور میسر نبودن حضور به موقع نیروهای امدادی در این محلات به علت معبرهای تنگ و غیراستاندارد است.

اینکه مدیران شهری اجازه دهند در قلب شهر آبادان در معبر‌هایی که تناسبی با ساختمان‌های بلند مرتبه ندارد این برج‌ها ساخته شوند بسیار سوال‌برانگیز است. هر ایرانی منصفی فارغ از آنکه متهم به پیش‌داوری شود به سادگی می‌تواند این حقیقت را بر زبان جاری کند که رابطه به جای ضابطه در دادن مجوز ساخت این برج‌ها نقش ایفا نموده است.

 

اپیزود دو - مدیرانی که مجوز ساخت "این دو موشک" را دادند، متاسفانه از نظارت بر ساخت آن نیز غفلت ورزیدند. این عدم نظارت از نوع و کیفیت مصالح را شامل می‌شود تا نقشه‌هایی که بلندپروازانه از کاشت ستون متناسب با بار این ساختمان خودداری کرده و انتظار داشتند یکی از شاهکارهای معماری در سقف‌هایی بیستون را به نمایش بگذارند.

سازنده ساختمان، بارها به این شاهکار معماری افتخار می‌کند ولی همین ادعاها هم دستگاه‌های نظارتی را هوشیار نمی‌کند و یا نخواستند هوشیار شوند. به نظر می‌رسد شخصیت تقدیر شده و ذینفوذ سازنده ضرورت هر نظارتی را منتفی نموده بود.

 

اپیزود سوم - سازمان نظام مهندسی مسئولیت سلامت شهروندان را عهده دار است. متاسفانه موارد متعدد پس از بلایای طبیعی موارد قابل توجه از عدم نظارت‌ها نزد افکار عمومی آشکار شده است. اینکه اشکالات این ساختمان قبل از تخریب توسط کارشناسان شریف و متعهد نظام مهندسی به چند خبرنگار ارائه و یکی از خبرنگاران نیز مستقیما اطلاع‌رسانی می نماید، اما در سایه بی‌توجهی مسئولین و در سایه نفوذ سازنده متروپل خبر گم می‌شود.

صراحت اطلاع‌رسانی خبرنگار به گونه‌ای بود که اعلام می‌کند این ساختمان به افتتاح نخواهد رسید و نرسید. سازمان نظام مهندسی کشور مسئولیت اجتماعی بزرگی در قبال مردم دارد که ضمن بررسی کارشناسی واقعه، اطلاع‌رسانی لازم را از اهمال ناظرین حوزه خود به مردم اعلام کند. بدیهی است اگر سیاستمداران و صاحبان قدرت توانسته‌اند در عرصه‌های تخصصی آن‌ها حکمرانی کنند وظیفه اخلاقی دارند که این موارد را افشاء و وظیفه "سوت زنی" فساد را به انجام برسانند.

سازمان نظام مهندسی باید تکلیف قل دیگر متروپل را روشن کند، آیا باید تخریب شود؟ پاسخ کارشناسی و بدون ملاحظه‌کاری به این سوال مسئولیت اجتماعی سازمان نظام مهندسی کشور و آزمونی در پیشگاه افکار عمومی مردم ایران است.

 

اپیزود چهارم - وقتی چنین سوانحی اتفاق می‌افتد منطقه به شعاع ارزیابی شده کارشناسی توسط قوای انتظامی بسته می‌شود.

اگر ابعاد حادثه بزرگ باشد ارتش وارد عمل شده و امنیت منطقه را تامین می‌نماید.‌ فیلم های پس از این حادثه نشان می‌دهد علیرغم خطر سقوط ساختمان تخریب شده و ساختمان مجاور آن تا ساعت‌ها مردم در محل مجتمع بودند. متاسفانه مسئولین شهری با کج‌سلیقگی یگان ویژه را برای حفظ امنیت منطقه مستقر نمودند. از آنجا که این یگان در جراحی اقتصادی کشور نقش‌آفرینی نموده بود، حضورشان انعکاس منفی در افکار عمومی و تشدید دردهای ناشی از جراحی بود.

در این موارد حضور نیروهای ارتش برای امنیت و تخلیه منطقه، مثمرثمرتر و بیشتر با اقبال مردم روبرو می‌شود در تجربه زلزله کرمانشاه شاهد حضور ارزشمند ارتش و اقبال مردم به این نیرو بوده‌ایم که مردم با اشک‌هایشان ارتشیان را از کرمانشاه بدرقه کردند. اساسا به نظر می‌رسد که شیوه‌نامه چگونگی اداره محل حادثه هنوز مدون نیست یا اگر هست اجرا نمی‌شود.

مردم واقعا شانس آوردند که هنگام تجمع آن‌ها ساختمان ریزش مجدد نکرد. خلاقیت مردم در طرح شعار " آبادان بی‌صاحب، صاحب عزاست امروز" یک نشانه است.

مدیران شهری و انتظامی و استاندار خوزستان باید پاسخگوی مطالبات به حق مردم، خانواده‌های جانباختگان و زخمی‌های این حادثه دردناک باشند.‌

 

احمد قویدل

نوشتن دیدگاه