آبادان شهر اولین‌ها، نخستین شهر مدرن ایران

شهر آبادان را ‌می‌توان به دلیل وجود امکانات فراوان و ظرفیت‌های بین‌المللی، به نوعی مدرن‌ترین شهر ایران نامید.

شهر آبادان در جنوب غربی ایران و در استان خوزستان واقع است، پس از اهواز این شهر مهم‌ترین شهر این استان به شمار می‌رود.

آبادان در ساختارهای بین‌المللی نیز دارای امکانات فراوانی از جمله فرودگاه و بندر است و به دلیل داشتن پالایشگاه نفت و هم‌مرز بودن با کشور عراق، همچنین خطوط راهبردی و استراتژیک برای ارتباط با شهرهای و کشورهای دیگر، پس از اکتشاف نفت و همزمان با جنگ جهانی اول و دوم یکی از مهم‌ترین شهرهای خاورمیانه و ایران بوده است.

یکی از بزرگ‌ترین پالایشگاه‌های نفت جهان در این شهر قرار دارد، نفتی که اغلب از مناطق شمالی خوزستان و مشخصاً مسجدسلیمان با لوله به این شهر می‌رسد و پس از تصفیه به کلیه جهان صادر می‌شود.

 

نزدیک‌ترین شهر به آبادان، خرمشهر است که با ساخت‌وسازهایی که صورت گرفته فاصله این دو شهر از 15 کیلومتر به 9 کیلومتر کاهش‌یافته است که فرهنگ مردمان این دو شهر شبیه به هم و اغلب این دو شهر فرقی بین یکدیگر نمی‌بینند.

آبادان تا سال 1355 خورشیدی از نظر جمعیت شهر نخست استان خوزستان بود و پس از آن شهر اهواز گوی سبقت را در دارا بودن جمعیت از این شهر ربود.

موقعیت جغرافیایی این شهر عبارت است از طول 48 درجه و 17 دقیقه و عرض جغرافیایی 30 درجه و 20 دقیقه و با بلندای سه متر از سطح دریا و با پهناوری 2796 کیلومترمربع، حدود آبادان از شمال به شادگان، از غرب و جنوب به خلیج‌پارس از جنوب غربی و غرب به کشور عراق که حد فاصل مرز طبیعی را رودخانه اروند تشکیل می‌دهد و از شمال غربی به خرمشهر محدود می‌شود.

همچنین مردمان این شهر به دو گویش عربی و فارسی گرایش دارند که دین اسلام و مذهب شیعه پیشه این مردمان کهن در پرستش خداوند یکتا بوده است.

شغل رایج در بین مردمان این شهر کار در شرکت‌های صنعتی و بازار بوده است و در کنار آن مشاغلی همچون تجارت، دریانوردی و کشاورزی نیز رواج خاصی در بین مردم این خطه دارد.

آبادان دارای چندین بازار محلی و مرکز خرید است که همه‌روزه و همه‌ساله مسافران زیادی از شهرهای دور و نزدیک برای خرید مایحتاج و دیدن از بازارهای آبادان را به این شهر می‌کشاند.

 

بازارها و اماکن خرید

از عمده بازارهایی که مسافران برای خرید به آن‌ها مراجعه می‌کنند را می‌توان به بازار ته‌لنجی‌ها، بازار مرکزی و بازار کویت‌ها اشاره کرد.

بوارده، بریم، کوی کارگر «بهمنشیر»، سده، جمشیدآباد و کوی قدسی از مناطق قدیمی و ماندگار و خاطره‌انگیز شهر آبادان برای مردمان این سرزمین است.

این شهر در محاصره آب‌های داخلی و بین‌المللی قرارگرفته است و به همین منظور آبادان را می‌توان یک جزیره نامید چرا که این شهر از غرب به اروندرود مجاورت دارد، و از شرق در انحصار همیشگی رودخانه خروشان بهمنشیر است و از جنوب نیز به خلیج همیشه فارس منتهی می‌شود.

آبادان در دشت واقع شده و به علت مجاورت با صحراهای بزرگ و سوزان نظیر صحرای بزرگ عربستان و عراق، در مجموع هوای صحرایی گرم دارد. گرمای آن در ماه‌های تیر و مرداد تا 58 درجه سانتی‌گراد بالا می‌رود و در بهمن‌ماه تا صفر درجه سانتی‌گراد هم پایین می‌آید، حداقل درجه حرارت آن در سال 7/17 و حداکثر 6/32 درجه سانتی‌گراد است، همچنین رطوبت در خطه تا 90 درصد نیز می‌رسد، ایام یخ‌بندان آن حداکثر در طول سال 20 است و فصل سرمای این منطقه از دو ماه تجاوز نمی‌کند.

 

سوغات آبادان

این شهر همچون سایر مناطق کشورمان دارای سوغات خاص خود است که از جمله آن می‌توان به خرما، ماهی و ادویه اشاره کرد.

خرما یکی از سوغاتی‌های استان‌های جنوبی کشور و به‌ویژه آبادان است که دارای خواص و انواع مختلفی است و از جمله آن‌ها می‌توان به سعمران، برحی، گنطار، بریم و زاهدی اشاره کرد.

آبادان دارای غذاهای سنتی و محلی خاص خود است که طرفداران زیادی را نه تنها در ایران بلکه در سایر نقاط دنیا دارد که برای تناول غذای محلی آبادان دست از پا نمی‌شناسند.

غذاهای معروف آبادان عبارتند از، قلیه ماهی، ماهی صبور، سمبوسه، پاکوره و فلافل که همه‌روزه و شب‌ها در مکان‌ها و رستوران‌های مختلف این شهر عرصه می‌شود و طرفداران زیادی را نیز دارد.

همچنین یکی از سوغاتی‌های رایج و مشهور آبادان، ماهی‌های خوش‌طعم خلیج‌فارس، اروندرود و بهمنشیر است که از انواع ماهی‌های رایج در این شهر می‌توان به حلوا سفید (زبیدی)، راشگو، شوریده، شانگ، زبان، سنگ‌سر، میش، هامور، کفشک، صبور، قباد و شیر اشاره کرد.

 

ادویه در زبان عربی جمع مکسر دواء است و به گیاهان و طعم‌دهنده‌هایی اطلاق می‌‌شود که برای مقاصد خوراکی یا دارویی به‌ کار می‌روند، در میان سوغات آبادان، شاید ادویه بیشتر از سایر ارمغان‌های این شهر توجهات را به خود جلب کرده است.

اصولاً مردم آبادان با توجه به طبع جنوبی و دریایی خود و نوع غذاهایی که خاص این مناطق است علاقه فراوانی به مصرف ادویه‌جات به‌ویژه ادویه‌جات تند هندی و پاکستانی دارند که شامل ادویه کاری هندی، زردچوبه، ادویه کاری خورشتی، ادویه کاری مرغ و ماهی، ادویه ترشی و … می‌شود.

از این شهر همچنین به‌عنوان شهر نخستین‌ها یاد می‌شود، با ظهور نفت و احداث پالایشگاه در آبادان، این شهر دارای امکاناتی بود که برای سایر مردم ایران‌زمین این امکانات در آن روزگار ناشناخته و رؤیایی بود.

از جمله این امکانات که آبادان را به شهر اولین‌ها مشهور کرده است می‌توان به اولین تراموا در ایران، اولین خطوط اتوبوس‌رانی درون‌شهری، اولین ایستگاه تلویزیون و رادیو، نخستین شبکه فاضلاب، اولین پیتزافروشی در خاورمیانه (پیتزا مونتکارلو ایتالیایی)، اولین تیم رسمی فوتبال، اولین فرودگاه بین‌المللی، اولین باشگاه اسب‌سواری، بیلیارد، بولینگ، اولین شورای شهر، اولین ادارهٔ راهنمایی و رانندگی، اولین و تنها سینمای روباز و دومین سینمای سرپوشیده اشاره کرد.

این شهر را می‌توان به‌نوعی اولین و مدرن‌ترین شهر ایران نام برد و وجود امکانات، کارخانجات و امکان تفریحی و رفاهی در دوران پیش از جنگ تحمیلی، آبادان را به یکی از خواستگاه‌های اصلی مسافران تبدیل کرده بود.

اما بروز جنگ تحمیلی و موشک‌باران هشت ساله این شهر توسط رژیم بعث، زیرساخت‌های این شهر را تا حدود 90 درصد از بین برد و این شهر هنوز علیرغم گذشته بیش از 27 سال از پایان جنگ، هنوز از نبود زیرساخت و ویرانی مربوط به دوران جنگ رنج می‌برد.

اما این شهر همچنان سرافراز است و با داشتن مردمانی شاد و مفرح، همچنان پذیرای خیل عظیم مسافران و میهمانان است.

این شهر در ورزش نیز پیشینه و سابقه درخشانی دارد و با به یدک کشیدن پایتخت فوتبال، در سایر رشته‌های نیز قهرمانان زیادی را نیز تحویل کشور داده است.

عید نوروز هر ساله این شهر مسافران زیادی را به خود جای می‌دهد و حال و هوای بهاری این روزهای آبادان، کشت و گذارهای زیادی را می‌طلبد و میهمانان زیادی را به‌سوی خود فرا می‌خواند.

مردم آبادان از دیرباز به‌عنوان یکی از مهمان‌نوازترن مردمان نزد هموطنان شناخته می‌شدند و نوروز نیز این شهر ظرفیت عظیمی از حجم میهمانان را به خود راه خواهد داد.

 

گزارش: علی دایلی

دیدگاه‌ها  

0 #1 کنار سیکلین آبادان 1396-08-01 07:24
زنده باد آبادان مظلوم

نوشتن دیدگاه